စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တိုင်းရင်းဆေး ဥပဒေ

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တိုင်းရင်းဆေး ဥပဒေ

(၂ဝ၁၃ ခုနှစ် ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် ၁၂ ။ )

၁၃၇၄ ခုနှစ် ၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၉ ရက်
( ၂ဝ၁၃ ခုနှစ် ၊ သြ ဂုတ် လ ၃ဝ ရက် )

နိဒါန်း

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်သည် ဤဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။

အခန်း (၁)

အမည်နှင့်အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက် 

၁။ ဤဥပဒေကို စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တိုင်းရင်းဆေး ဥပဒေ ဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။

၂။ ဤဥပဒေတွင် ပါရှိသော အောက်ပါစကားရပ်များသည် ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရမည်-

(က) တိုင်းဒေသကြီး  ဆိုသည်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးကို ဆိုသည်။
(ခ)  အစိုးရအဖွဲ့  ဆိုသည်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ကို ဆိုသည်။
(ဂ) ဝန်ကြီးဌာန ဆိုသည်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ လူမှုရေးဝန်ကြီးဌာနကိုဆိုသည်။
(ဃ) ဝန်ကြီး ဆိုသည်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ လူမှုရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးကို ဆိုသည်။
(င) ကော်မတီ ဆိုသည်မှာ ဤဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းထားသော ကော်မတီကို ဆိုသည်။
(စ) တိုင်းရင်းဆေး ဆိုသည်မှာ လူနှင့်တိရစ္ဆာန်တို့အတွက် ရောဂါရှာဖွေရန်၊ ကုသရန်၊ တိုင်းရင်းဆေး ဆုကျန်းမာရေးတိုးတက်စေရန် သို့မဟုတ် အကျိုးသက်ရောက်မှု တစ်ခုခုဖြစ်စေရန် တိုင်းရင်းဆေးပညာကို အခြေခံ၍ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ အသုံးပြုရန် ပြည်တွင်းတွင် ဖော်စပ်သည့်ပစ္စည်းကို ဆိုသည်။ ယင်းစကားရပ်တွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက အခါအားလျော်စွာ အမိန့်ကြော်ငြာစာ ထုတ်ပြန်၍ တိုင်းရင်းဆေးဟု သတ်မှတ်သော ပစ္စည်းလည်း ပါဝင်သည်။
(ဆ) တိုင်းရင်းဆေးပညာ ဆိုသည်မှာ ဒေသနာနယ၊ ဘေသဇ္ဇနယ၊ နက္ခတ္တဗေဒနယ၊ ဝိဇ္ဇာဓရနယတည်းဟူသော နယကြီး (၄) ပါး အနက် တစ်ပါးပါးနှင့် အကျုံးဝင်သော အသက်ရှည်ရာ အနာမဲ့ကြောင်း ဆေးပညာရပ်ကို ဆိုသည်။
(ဇ) အဓိကတိုင်းရင်းဆေး ဆိုသည်မှာ တိုင်းဒေသကြီးတိုင်းရင်းဆေးကြီးကြပ်မှုကော်မတီက သတ်မှတ်ထားသည့် ပြည်သူအများစု၏ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုတွင် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော တိုင်းရင်းဆေးကို ဆိုသည်။
(စျ) စံမညီတိုင်းရင်းဆေး ဆိုသည်မှာ တိုင်းရင်းဆေးမှတ်ပုံတင်စဉ်က ဖော်ပြထားသော ဆေးဖုံ၊ ဖော်စပ်နည်းနှင့်အညီ မဟုတ်ပဲ ဖော်စပ်ထားသော တိုင်းရင်းဆေးကို ဆိုသည်။
(ည)  ပျက်စီးတိုင်းရင်းဆေး ဆိုသည်မှာ တိုင်းရင်းဆေး သက်တမ်း ကုန်ဆုံးရက်သို့ ရောက်ရှိသော သို့မဟုတ် ကျော်လွန်နေပြီဖြစ်သော တိုင်းရင်းဆေး သို့မဟုတ် တစ်နည်းနည်းဖြင့် ဓာတ်သဘာဝဖြစ်စေ၊ အာနိသင်ဖြစ်စေ ပြောင်းလဲသွားသော တိုင်းရင်းဆေးကို ဆိုသည်။
(ဋ) တိုင်းရင်းဆေးကုန်ကြမ်း ဆိုသည်မှာ တိုင်းရင်းဆေးများ ဖော်စပ်ထုတ်လုပ်ရာတွင်အဓိက ထည့်သွင်းအသုံးပြုရသော တိုင်းဒေသကြီး တိုင်းရင်းဆေးကြီးကြပ်အဖွဲ့က သတ်မှတ်သည့် ပစ္စည်းကို ဆိုသည်။
(ဌ)  တိုင်းရင်းဆေးမှတ်ပုံတင်ခြင်း ဆိုသည်မှာ ထုတ်လုပ်မည့် တိုင်းရင်းဆေးကို ဗဟိုတိုင်းရင်းဆေးကြီးကြပ်မှုကော်မတီတွင် မှတ်ပုံတင်ခြင်းကို ဆိုသည်။
(ဍ) လိုင်စင် ဆိုသည်မှာ တိုင်းရင်းဆေး ထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းအတွက် ထုတ်ပေးသည့် ခွင့်ပြုမိန့်ကို ဆိုသည်။
(ဎ) တိုင်းရင်းဆေးထုတ်လုပ်ခြင်း ဆိုသည်မှာ တိုင်းရင်းဆေး ထုတ်လုပ်ရာတွင် ဆောင်ရွက်ရသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ဆိုသည်။ ယင်းစကားရပ်တွင် အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်ရသည့် လုပ်ငန်းများအားလုံး သို့မဟုတ် အဆင့်တစ်ခုခုကို ဆောင်ရွက်ခြင်း လည်းပါဝင်သည်။ သို့ရာတွင် တိုင်းရင်းဆေးရုံ၊ တိုင်းရင်းဆေးပေးခန်းနှင့် ပရဆေးဆိုင်များတွင် ဝေဒနာရှင်များအတွက်ဖြစ်စေ၊ တိုင်းရင်းဆေးဆရာက မိမိဆေးကုသရာတွင် အသုံးပြုရန်ဖြစ်စေ၊ မည်သူမဆို ကိုယ်တိုင်သုံးစွဲရန်ဖြစ်စေ ဆေးနည်းဆေးညွှန်းအရ ဆောင်ရွက်သော တိုင်းရင်းဆေး၊ ဆေးမြီးတို ဖော်စပ် ခြင်းလုပ်ငန်းများ မပါဝင်။
(ဏ) အရည်အသွေးအာမခံခြင်း ဆိုသည်မှာ တိုင်းရင်းဆေး ထုတ်လုပ်သူက မိမိ၏ တိုင်းရင်းဆေးတွင် ဖော်ပြသော ရောဂါတစ်မျိုးအတွက် ဖြစ်စေ၊ တစ်မျိုးထက်ပိုသော ရောဂါများအတွက်ဖြစ်စေ၊ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိ၍ စစ်မှန်ပြီး ဘေးဥပဒ်ကင်းကြောင်း အာမခံခြင်းကို ဆိုသည်။
(တ) မူလဓာတ်ခွဲခန်း ဆိုသည်မှာ တိုင်းရင်းဆေး နမူနာများကို ဓာတ်ခွဲခန်း စစ်ဆေးရန် ဗဟိုတိုင်းရင်းဆေးကြီးကြပ်မှုကော်မတီက အမိန့်ကြော်ငြာစာ ထုတ်ပြန်၍ သတ်မှတ် ထားသော ဓာတ်ခွဲခန်းကို ဆိုသည်။

အပြည့်အစုံ ဆက်လက်ကြည့်ရှုရန်….